Baby Hub Talk 01: “Trẻ con không cần gì nhiều ngoài thời gian của bố mẹ!”
Written by admin on January 15, 2017
IMG-20160123-WA0001-1-1

Bố mẹ có thể lăn lộn kiếm tiền với kỳ vọng đem tới cuộc sống tốt nhất cho con mình, nhưng thực tế là trẻ con chỉ cần rất ít thứ ngoại trừ thời gian của bố mẹ – chị Lê Phương Hoa chia sẻ trong buổi nói chuyện tại Baby Hub.

Con quay lưng với bố mẹ, đừng đổ lỗi cho bên ngoài !

Chị Lê Phương Hoa đã trải qua một hành trình dài với các con của mình: con gái lớn 24 tuổi, con gái bé 14 tuổi. Điều chị thường nghe thấy từ bạn bè mình, từ các bố mẹ khác là: Lúc mẫu giáo các bé rất đáng yêu, tiểu học hơi bướng nhưng vẫn dễ bảo, đến Trung học phổ thông bắt đầu rời xa bố mẹ, bướng bỉnh khó bảo, hay cáu bẳn bố mẹ; đến giai đoạn phổ thông bắt đầu tách biệt, không gần gũi, khó hiểu, không thích đi với bố mẹ.

Trẻ mâu thuẫn với bố mẹ, không thể nói chuyện được với bố mẹ, bỏ nhà ra đi… là chuyện phổ biến. Tại sao? Bố mẹ thường đưa ra rất nhiều nguyên nhân: Bọn trẻ giờ thông minh hơn, khó bảo hơn; Xã hội bây giờ loạn hết cả lên; Áp lực học tập (lỗi tại nền giáo dục bắt học nhiều ….); Bạn bè không tốt; Truyền thông, phim ảnh, game … Tất cả đều là nguyên nhân từ bên ngoài mà không nhìn nhận rằng: Đó là lỗi của mình!

Thực tế, có rất nhiều nguyên nhân từ bản thân gia đình như bố mẹ quá bận rộn, không có đủ thời gian cho con. Bố mẹ kỳ vọng vào con quá lớn, so sánh con với những đứa trẻ khác, gây áp lực cho con, bắt con phải thành công (thực ra là để thõa mãn cái tôi của bố mẹ). Bố mẹ lo sợ con cái không thành đạt và nó sẽ trở thành gánh nặng của ta. Và do bị áp lực lớn trong cuộc sống để kiếm tiền, chi tiêu cho việc học của con, ta cũng kỳ vọng con học thật tốt để đáp lại công sức của mình.

Hậu quả là gì? Theo khảo cứu của tổ chức CASP-I gồm 3 GS tại Hoa Kỳ và 3 GS tại VN tiến hành năm 2013 trên 2200 học sinh cấp 3 tại 8 trường trung học nội ngoại thành ở HN, Huế, và SG thì có 34% học sinh có những dấu hiệu trầm cảm. (Hà Nội 33%, Huế là 28% và SG là 45%. 39% là nữ và 32% là nam) Trong số 2200 học sinh đó, có 14% đã nghĩ đến chuyện tự sát. 5% có kế hoạch, và 2% đã tự sát.

Mới đây, một nam sinh người Mỹ gốc Việt 15 tuổi, đang học lớp 10 tại Trung học Bolsa Grande (California, Mỹ) treo cổ tự tử khiến gia đình, nhà trường và dư luận vô cùng hoang mang. Cậu bé  là một học sinh điểm A, vui tính, hài hước, hòa đồng với bạn bè, ở nhà không có điều gì đặc biệt xảy ra cả, tại sao lại tìm đến cái chết?

Trong bức thư để lại, Kelly H. cho biết rằng lý do em lựa chọn cái chết là do áp lực học tập và sự chán nản ngày càng gia tăng do hệ thống giáo dục. Em cũng bày tỏ những trăn trở rất già dặn về cuộc đời và thế giới: “Bài tập ở trường, các projects đến hạn nộp, điểm số, sự căng thẳng, tất cả những điều ngớ ngẩn đó chỉ làm cho nỗi chán chường của mình mỗi lúc một tệ hơn. Mình hiểu rằng chúng ta cần học hành cho một tương lai tươi sáng và những điều tương tự thế, nhưng vấn đề khốn nạn của hệ thống học đường là những học sinh thông minh nhất cảm thấy “bị nhồi nhét,” trong khi những đứa dở hơn thì muốn làm gì làm, không cần quan tâm…

Ngoài nỗi chán chường ra, mình còn quyết định kết liễu cuộc đời khi nhận ra rằng mình không thể đóng góp được gì có giá trị cho thế gian này. Mình luôn muốn giúp mọi người bằng mọi cách mà mình có thể, chính xác hơn là giúp loài người nhận ra rằng điều mà chúng ta làm đối với môi trường sống và đối với nhau là sai. Nhưng mình biết rằng điều đó là không thể. Con người luôn sát hại nhau bởi những lý do điên rồ và hủy diệt môi trường sống trong khi chúng chẳng làm gì nên tội ngoài việc giúp ích cho chúng ta mà thôi. Không gì có thể thay đổi được những việc làm đó. Đấy là điều khiến mình cảm thấy bức bối rất nhiều khi không thể làm được gì hết để tạo nên sự thay đổi, đặc biệt là với thằng nhóc 15 tuổi mà ba mẹ lại kỳ vọng nó đi vào lãnh vực y khoa…”

Sau khi Kelly H. chết, bố em đã thực hiện nguyện vọng của em là chia sẻ bức thư với càng nhiều người càng tốt để bố mẹ có thể hiểu và chia sẻ với con mình.

“Đừng nghĩ con mình còn bé, con mình không biết gì. Thực ra con đã thành người lớn rồi và cần lắng nghe, chia sẻ với con như một người lớn” – chị Hoa chia sẻ.

15450904_1876532232576658_1555996408_n (1)

Ba mẹ con chị Hoa như ba người bạn thân thiết

Làm bạn với con theo từng giai đoạn

 Từ trải nghiệm 24 năm là bạn đồng hành của con, chị Lê Phương Hoa chia sẻ về hành trình làm bạn cùng con qua các giai đoạn.

Giai đoạn mẫu giáo: Ở giai đoạn này hãy để con phát triển tự nhiên, hạn chế cấm đoán, áp đặt, giúp bé nhận thức thế giới xung quanh, tạo cho bé niềm tin và sự tự tin vào bản thân, phát triển trí tuệ gốc (trí tuệ bé sinh ra đã có – giống như cá tính bẩm sinh). Huấn luyện bé một số thói quen tốt trong chăm sóc bản thân cũng như cách cư xử bên ngoài. Giai đoạn này bé cần nhất là sự yêu thương vô điều kiện, thời gian, kiên nhẫn, niềm vui, sự đồng cảm, khuyến khích, đồng hành liên tục.

Giai đoạn tiểu học: Bé bắt đầu độc lập, bố mẹ cần hiểu, tôn trọng và khuyến khích sự độc lập của bé. Những năm tiểu học là thời gian rèn cho bé thói quen sống ngăn nắp, nề nếp trong học tập và sinh hoạt. Bé lớn lên với những thói quen sinh hoạt/ học tập trong tương lại như thế nào – phụ thuộc chính yếu vào những năm này. Cần sự ổn định, tôn trọng nguyên tắc từ phía mẹ, cách cư xử tôn trọng lẫn nhau, trò chuyện trao đổi về những vấn đề xảy ra hàng ngày ở trường lớp … như hai người bạn. Lứa tuổi này bé còn hồn nhiên và nghe lời, đây là thời điểm rất tốt để bạn “cài đặt” những thông tin cần thiết, hữu ích cho bé, nhưng làm điều đó một cách nhẹ nhàng, từ từ. Bé sẽ tiếp nhận dễ dàng và đây sẽ là hệ thông tin nền tảng ảnh hưởng tới đời bé sau này.  Đừng phán xét, áp đặt thô bạo cho trẻ bởi sự phán xét, quá áp đặt, bó buộc, sẽ làm bé sợ hãi, tổn thương, lo lắng … và bé theo bản năng đóng cửa lại, co vào thế giới riêng. Để có thể mở lại cánh cửa đầy tin cậy ấy, khó khăn vô cùng.

Giai đoạn Trung học phổ thông: Một phần con vẫn gắn bó với bố mẹ, nhưng độc lập hơn, trưởng thành hơn, có suy nghĩ riêng. Rất nhiều bà mẹ vì thấy con mình còn bé (do vóc dáng hoặc tính tình còn trẻ con), nên vẫn cứ mặc định con còn ở lứa tuổi phải chăm sóc quản lý. Không đâu. Các bạn ấy đã có thể tự cài đặt cho mình những gì mình thích mà không cần tới mẹ. Vì vậy, đây là lứa tuổi “nguy hiểm” nhất, vì như người ta nói “trẻ chưa qua già chưa tới”, dễ bị dẫn dụ nhất.

Giai đoạn này là giai đoạn quan trọng nhất quyết định tình bạn của mẹ con sau này. Mẹ không còn là người quyết định luật chơi nữa. Mẹ phải chơi cùng với con, hiểu cuộc chơi của con để từ đó có thể đón nhận sự tin tưởng và chia sẻ của con.

Lòng tin là quan trọng nhất ở lứa tuổi này. Bố mẹ phải đặt lòng tin vào sự chững chạc, vào những quyết định của các bạn ấy, điều đó giúp phát triển niềm tin của con vào chính bản thân mình, giúp con dám nghĩ, dám làm, tự tin vào bản thân.

 Nếu con được bố mẹ yêu đủ, sẽ không bao giờ lo con yêu sớm!

Khi được hỏi rằng Làm thế nào khi con dấn thân vào một mối quan hệ yêu đương không lành mạnh khi còn học phổ thông, chị Hoa cho rằng: Nếu như con được yêu thương đủ trong gia đình, sẽ không bao giờ phải lo lắng về việc con dính líu quá xa vào một mối quan hệ không tốt. Có thể con sẽ thích một bạn nào đó, mến một bạn nào đó, nhưng nó chỉ dừng lại ở tình cảm trong sáng chứ không bị sa lầy vào mối quan hệ.

Thông thường trẻ vị thành niên yêu sớm, tìm kiếm tình yêu và sự công nhận từ bên ngoài chủ yếu do cảm thấy cô đơn trong gia đình, không được hiểu và yêu thương đủ trong gia đình. Nếu bố mẹ là nơi ấm áp, chỗ dựa vững chắc của con, con sẽ không bị lệ thuộc vào một mối quan hệ bên ngoài.

Trong trường hợp con yêu sớm và mối quan hệ đó khiến bố mẹ quan ngại, bố mẹ vẫn cần cởi mở với con, tạo điều kiện cho con và người bạn đó gặp gỡ, tiếp xúc với bạn trai/ bạn gái của con để có thể đồng hành và hỗ trợ con.

Nhờ được con tin tưởng và kể đủ thứ chuyện, chị Hoa mới biết đến những bí mật mà nhiều bố mẹ có thể không bao giờ được biết, như một người bạn của con mang bầu lúc 14 tuổi. “Tôi hỏi con: Con có biết làm sao để không có bầu? Con gái trả lời: “Dùng bao cao su, con biết rồi mẹ không phải nói nữa”. “Thế nếu có chuyện gì xảy ra thì phải làm sao?” – Con gái trả lời: Phải nói với mẹ?!

“Nói với mẹ” là câu thần chú cho mọi rắc rối xảy ra với con mà bản thân con không xử lý được, như chuyện có bầu lúc 14 tuổi hay chuyện con ăn trộm tiền của mẹ vì muốn có tiền cho bạn đi chơi trượt băng, hay chuyện con làm mất Iphone đắt tiền chỉ sau mấy ngày mua về. Bởi tiền bạc của cải có thể mất đi, vì mẹ cũng có thể làm mất nhiều tiền hơn thế trong các vụ làm ăn, bởi vì tiền bạc không quan trọng bằng con của mẹ. Con phải biết rằng không cần phải nói dối mẹ làm gì, nói thật thì mẹ có thể giúp con, cùng con giải quyết vấn đề, cho dù đó là vấn đề gì.

Khi con bước vào tuổi dậy thì, chị Hoa đã trao đổi cùng con câu chuyện về “sản xuất em bé” . “Em bé rất đáng yêu, có em bé thì rất tốt. Chỉ có điều em bé rất cần được chăm sóc. Em bé cần ăn, em bé cần ru ngủ, em bé cần đi tè, đi ị… Con có thích có em bé không?” Và cô bé trả lời: “Không, em bé phiền lắm!” Chị trò chuyện để con hiểu rằng tình yêu không xấu, tình dục không xấu, nhưng sinh em bé là một trách nhiệm rất lớn lao mà con không nên bước vào khi chưa sẵn sàng.

Bạn mong đợi gì ở con mình?

Đây là câu hỏi khép lại buổi trò chuyện Làm bạn cùng con: Bố mẹ hãy vẽ ra một hình tam giác: 1 đỉnh  viết ra những điều mình thực sự mong đợi ở con mình, 1 đỉnh ghi rõ những tiềm năng – tố chất mà con sẵn có, 1 đỉnh còn lại là về cuộc sống gia đình hiện tại. Chúng ta không thể mong đợi về kết quả khi không rõ ràng về mục tiêu, hôm nay thấy con người ta vào Harvard cũng muốn con mình vào Harvard, hôm sau thấy con hàng xóm bơi giỏi cũng muốn con mình bơi giỏi. Từ 3 đỉnh tam giác này, chúng ta biết rõ mình đang ở đâu và cùng con vạch ra con đường để đi tới điều mình mong muốn!

Đương nhiên, con không thể thành công vui vẻ khi bố mẹ cáu gắt và không hài lòng về cuộc đời mình! Khi làm cha mẹ, muốn con trở nên tốt bản thân mình cũng phải làm gương. Muốn con yêu sách, bố mẹ không cần làm gì nhiều, chỉ cần ngày đọc sách mấy chục phút. Muốn con yêu vận động, con cần nhìn thấy bố mẹ tập thể dục.

“Con là bạn, là động lực vươn lên, là nguồn năng lượng tiếp sức, là người thầy, đồng hành cùng con giúp tôi trưởng thành, học hỏi, hoàn thiện mình. Vì tôi muốn con tôi trở thành người hạnh phúc, vui vẻ, yêu đời, lạc quan, thông minh và độc lập – Nếu tôi không phải là như vậy, làm sao tôi giúp con trở thành như vậy?!

“Điều cuối cùng, trẻ con thực ra cần ít thứ thôi chỉ trừ thời gian của bố mẹ. Ở nhà tôi, việc nấu nướng rất đơn giản, thời gian cho ăn uống thì ít mà thời gian chơi với con thì nhiều. Trong gia đình có rất nhiều hoạt động phong phú như đọc sách, xem phim cùng nhau, đạp xe hay chơi thể thao cùng nhau, nên các con lúc nào cũng thích ở nhà, đi chơi với mẹ thích hơn là đi chơi với bạn bè.”

Facebook Comments
Bài viết liên quan

Tag

  • Baby Hub Talk Parents Hub