Sức khỏe tinh thần của một em bé
Written by admin on August 30, 2017
3_2_smiling-asian-baby-girl-1

Em bé cần được chăm sóc cả tinh thần

Chúng ta đều đã nghe đến, hoặc có một người quen gặp vấn đề về tâm lý. Các biểu hiện thì rất đa dạng : có người bị áp lực công việc đến kiệt sức, có học sinh luôn chịu đựng việc bị bắt nạt ở trường đến nỗi chán sống v.v. Trường hợp nặng sẽ cần tới trị liệu tâm lý với các chuyên gia. Họ có vô vàn câu chuyện có thể khiến người nghe nổi da gà vì cuộc sống giày vò, mong manh của những người phải chịu đựng tổn hại tâm lý.

Trầm cảm, tự kỷ, hội chứng sợ xã hội, chứng tâm thần phân liệt ảo giác, rối loạn ám ảnh cưỡng chế… là vài trong số các bệnh tâm lý còn đáng sợ hơn cả các căn bệnh thế kỷ. Độ tuổi gặp vấn đề này ngày càng nhỏ đi. Một em bé chưa biết nói cũng có thể cần điều trị rối loạn tâm lý.

« Sức khoẻ tinh thần » của con người cần được quan tâm tới từ khi nào ?

Từ khi còn nhỏ xíu, trẻ nhỏ đã dần hình thành nhận thức về bản thân và giá trị của bản thân thông qua những người chăm sóc. Qua cặp mắt của em bé, ngay từ ngày giờ đầu tiên được sinh ra, em bé đã học được rất nhiều điều :

Mỗi khi bé khóc vì đói, mẹ đến bên cho bé ti. Bé học được rằng có người hiểu bé và đáp ứng nhu cầu của bé.

Mỗi khi bố ôm ấp đung đưa bé, bé học được rằng bé thật đáng yêu và quan trọng đối với bố, và rằng bé có thể tin tưởng vòng tay bố sẽ chẳng bao giờ khiến bé bị đau.

Mỗi khi bé « ê a » và bé nghe thấy tiếng « ê a » đáp lại, bé học được về sự tương tác qua lại

Đôi khi bé muốn rời bố mẹ ra một lúc để đi tìm hiểu về những âm thanh xung quanh bé, chúng từ đâu ra ? ai đang ở đằng kia vậy ? cái thứ kia có vị như thế nào ?…

Như vậy là tinh thần em bé phát triển song song với nỗ lực đáp ứng nhu cầu cho bé của bố mẹ. Càng có nhiều « nhu cầu – đáp ứng » qua lại, em bé càng phát triển mạnh mẽ về cách thể hiện cảm xúc và ý thức về bản thân trong tập thể – hai yếu tố quan trọng nhất của sức khoẻ tâm thần, ảnh hưởng tới cả tương lai của bé sau này.

Thế giới có một ngày tên là « Children’s Mental Health Awareness  Day » (Ngày Sức Khoẻ Tâm Thần Trẻ em), ngày 7/5, để nhấn mạnh rằng trẻ ngay từ rất nhỏ cũng có sức khoẻ tâm thần giống như người lớn. Trẻ nhỏ cũng là một con người hoàn thiện có cảm xúc và đang dần phát triển những nhận thức về bản thân : mình là ai ? mình có giá trị như thế nào với những người xung quanh ? Trong mọi sinh hoạt bình thường như khi bạn cho bé ăn, thì trong con mắt của bé, điều đó cũng thật kì diệu vô cùng.

Bố mẹ có thể làm gì để em bé có một sức khoẻ tinh thần tốt nhất ?

IMG_0692

Tạo nhiều tương tác tích cực với trẻ ngay từ sớm

Nghiên cứu chỉ ra rằng ngay từ khi bé ra đời, não bộ của trẻ sẽ phát triển mạnh mẽ hơn khi thường xuyên được tương tác tích cực với người chăm sóc. Điều này có tác động lên cả trình độ học vấn, kỹ năng xã hội của bé sau này.

Cụ thể, những em bé được tương tác đúng cách từ nhỏ sẽ có xu hướng phát triển các kĩ năng giải quyết vấn đề và khả năng tư duy phê phán từ sớm ; đồng thời có kĩ năng giao tiếp điệu nghệ hơn, có khả năng thể hiện cảm xúc, kiểm soát cảm xúc của mình tốt hơn.

Tìm hiểu ý nghĩa đằng sau mỗi hành động của bé

Mọi hành động, biểu hiện của bé đều mang ý nghĩa. Một khi chúng ta hiểu điều gì khiến một đứa trẻ hành động như vậy, chúng ta mới có thể đưa ra cách giải quyết tốt nhất cho trẻ.

Ví dụ, một em bé tỏ ra khó chịu và mất khá lâu để hoà nhập vào môi trường mới, bố mẹ bé đã đoán trước điều này do đó sẽ giúp bé cảm thấy an tâm bằng cách ôm bé vào lòng trong khi từ từ giới thiệu bé với những người lạ. Một người mẹ nhận ra rằng con mình luôn căng thẳng mỗi khi xe ô tô đang đi mà đột ngột chuyển hướng, do đó chị ấy giúp trấn an bé bằng cách luôn báo trước cho bé trước khi bẻ lái, đồng thời dồn sự chú ý của con vào cuốn sách mang theo trên xe.

Bằng cách tìm hiểu nguyên nhân của hành động, bố mẹ có thể tìm cách xử lý tình huống hiệu quả, giúp cho bé vượt qua khó khăn mà không cảm thấy « xấu hổ, tệ hại » – điều này đặc biệt quan trọng với sự phát triển tinh thần của trẻ.

Cùng bé trải qua những khó khăn đầu đời để lớn lên

Khó khăn, những cảm xúc tiêu cực cũng là điều tự nhiên trong quá trình phát triển của bé. Việc để cho bé trải nghiệm cảm xúc và đối diện với khó khăn và tìm cách giải quyết, chính là cho bé cơ hội phát triển sự tự tin và bản ngã cá nhân.

Ví dụ, một em bé ngoài 12 tháng đang cố nhét khối vuông vào một cái ô hình tròn, bé sẽ xoay, dùng sức, chuyển sang cái ô khác…cho tới khi nhét đúng khối vuông vào ô hình vuông. Như vậy, quá trình mắc lỗi hay thất bại là một điều cần thiết để bé học được bài học nào đó, gia tăng kĩ năng mới nào đó, và phát triển khả năng giải quyết vấn đề sau này.

Kể cả khi không giải quyết được chúng, ví dụ như khi bé chắc chắn không được ăn kem trước bữa ăn, hay bị bắt buộc phải rời đi khi mà bé chưa muốn, thì việc trải nghiệm cảm xúc tiêu cực trong khó khăn cũng dạy cho bé cách điều hoà cảm xúc của mình, trung hoà với nhu cầu của những người khác – đây sẽ là kĩ năng rất cần thiết trong cuộc sống, công việc khi trẻ lớn lên.

Đừng quên những lời khen ngợi, động viên sau khi bé gặp khó khăn hay hoàn thành một việc nào đó nhé !

—-

Tất cả những việc kể trên thật ra không phải là « công việc » gì to lớn một khi đã trở thành cha mẹ. Chúng ta đơn giản chỉ đang quan tâm và đáp ứng những nhu cầu của bé : khi bé căng thẳng, chúng ta làm dịu bé ; khi bé muốn chơi đùa, chúng ta tương tác qua lại, bằng nét mặt, âm thanh, cử chỉ, lời nói ; khi bé gặp khó khăn, chúng ta chia sẻ và giúp đỡ trẻ khi cần thiết ; hướng bé vào những trò chơi lành mạnh theo sở thích và khả năng của bé ; tuy nhiên cũng không cho bé mọi thứ bé muốn, cần có giới hạn để bé học được cách điều hoà bản thân. Trên tất cả là bố mẹ luôn đáp ứng nhu cầu tương tác, kết nối và khám phá thế giới của bé, điều đó sẽ cho bé cảm thấy tin cẩn, sự an toàn của bản thân, cảm giác được yêu quý và trân trọng ; nhờ vậy bé sẽ luôn có một tinh thần khoẻ mạnh.

Chúng ta có thể làm gì để giúp bố mẹ ?

Trong một xã hội chung, chúng ta cần hết lòng hỗ trợ cho bố mẹ trong sứ mệnh quan trọng của họ : giúp những em bé phát triển một tinh thần tốt ngay từ nhỏ. Điều này để đảm bảo rằng xã hội trong tương lai sẽ được thừa hưởng những thế hệ công dân/nguồn nhân lực với tinh thần tốt nhất ; hoặc ngược lại, chi trả việc điều trị tâm lý và gánh hậu quả cho những công dân gặp vấn đề về sức khoẻ tâm thần.

Những gì tốt nhất mà bố mẹ nên được hưởng đó là : thời gian nghỉ làm được trả lương để hoàn toàn ở bên một em bé mới sinh, dành cho bé một khởi đầu trọn vẹn nhất với tất cả thời gian và tình yêu của bố mẹ ; các tiện nghi xã hội hỗ trợ cho bà mẹ và em bé ; các chương trình thăm khám thường xuyên, cung cấp cho bố mẹ kiến thức cần thiết ; các cộng đồng nơi bố mẹ có thể tìm thấy sự giúp đỡ và lời khuyên của chuyên gia.

Việc nhận ra rằng sức khoẻ tâm thần của một con người khởi nguồn từ khi còn là em bé nằm trong nôi, chúng tôi khuyến khích mọi người hãy dùng cơ hội và khoảng thời gian quý giá này để cho bé nền tảng tinh thần khoẻ mạnh nhất./

Thùy Vân

Theo huffingtonpost.com

Facebook Comments

Tag